 PGS.BS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng nhà nước. |  TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà, Trưởng khoa Phụ sản Bệnh viện ĐH Y dược TP HCM. |
- Thưa thầy thuốc. Em có thai được 34 tuần rồi cho em hỏi trong giai đoạn này em cần ăn, uống, bổ sung những gì để phát trí não của thai nhi? (Nguyễn Thị Triều, 28 tuổi, 177F Lũy Bán Bích, P. Hiệp Tân, Q. Tân Phú, Tp. Hồ Chí Minh)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng nhà nước:
Chào độc giả VnExpress. Em nên ăn cá, hải sản giàu DHA, kẽm, những loại này tốt cho sự phát triển của thai nhi. Ngoại giả, em nên uống viên đa vi chất dinh dưỡng, canxi, để phòng chống thiếu vitamin, khoáng chất. Em cũng có thể uống sữa bà bầu giàu DHA, choline, axit folic, vitamin nhóm B. Điều này sẽ tốt cho sự phát triển của con.
- Thời kỳ đầu mang thai, em có nên siêu thanh, nếu siêu thanh cần phải tuân thỉ theo những quy định nào? (thanh tuyen, 33 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà, Trưởng khoa Phụ sản Bệnh viện ĐH Y dược TP HCM:
Chào em!
Trong thai kỳ bắt buộc em phải siêu âm tối thiểu 5 lần, riêng trong đầu thai kỳ có 2 siêu âm quan trọng. Lần thứ 1 siêu thanh từ khi trễ kinh cho tới 8-9 tuần: xác định tình trạng thai và lần siêu âm thứ 2 (11-13 tuần): gạn lọc, phát hiện những bất thường của thai nhi sớm nhất.
Có 2 cách siêu âm: hoặc là đầu dò âm đạo (không nên vận dụng cho những trường hợp động thai) hoặc siêu âm ngả bụng (bọng đái phải đầy nước giải).
- Ốm nghén khiến cơ thể mỏi mệt, dinh dưỡng dung nạp vào thân thể cũng không thu nạp nổi, tôi biết điều này sẽ ảnh hưởng đến não bộ của bé? Vậy có cách nào giúp tôi cải thiện tình hình này? (nguyetphan, 31 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Bạn nên chia nhỏ bữa ăn, ví dụ: ăn khoảng 5-6 bữa một ngày. Bạn cũng nên ăn những món bạn muốn ăn, đặc biệt nên dùng nhiều quả chín, cần bảo đảm chất đạm trong các bữa ăn để cung cấp các axit amin, thực phẩm giàu DHA, kẽm. Bạn cũng có thể uống sữa bà bầu có hệ dưỡng chất tốt cho sự phát triển trí tuệ của thai nhi.
- Cuối kỳ mang thai, tốc độ phát triển của thai nhiphát triển nhanh chóng, nếu bổ sung nhiều dưỡng chất, em bé sẽ tăng số cân nặng nhanh? (ngoc dung, 33 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Dung thân mến!
Dinh dưỡng trong thai kỳ đặc biệt là những tháng cuối sẽ quyết định cho sự phát triển của thai, đặc biệt là trọng lượng thai. Tuy nhiên, khẩu phần ăn phải đa dạng, hợp lý và đầy đủ dưỡng chất: bột đường 37%, vitamin hoặc rau quả trái cây 28%, đạm 25%, chất béo 10%.
Bạn nên hạn chế ăn tinh bột (cơm, bún, phở, bánh mì) và các loại trái cây quá ngọt (mít, xoài, sầu riêng, nước mía).
 |
| Toàn cảnh buổi tư vấn trực tuyến "Dinh dưỡng và sự phát triển trí não trẻ thời đoạn thai kỳ". |
- Từ khi mang thai, em thèm ngọt kinh khủng, nhiều khi lên cơn, không kìm giữ nổi, em ngậm cả thìa đường? bác sĩ cho em hỏi biều hiện này có khác lạ, có hiểm nguy? (tranthao, 31 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Đây cũng là một trong những biểu lộ nghén của một số người. Sau một thời kì, những diễn đạt này có thể mất đi. Bạn có thể chiều mình bằng cách ăn kẹo hoặc 1-2 thìa đường nhỏ (2 hoặc 3 lần trong ngày) cũng không có hại cho sức khỏe, chỉ nên dùng trong thời gian ngắn không nên kéo dài hết cả thai kỳ. Bên cạnh đó, bạn cũng nên ăn nhiều rau xanh, gạo lứt/gạo lật để tránh làm tăng đường máu. Hy vọng sau 3 tháng bạn sẽ hết các triệu chứng này.
- Em mang thai tuần 38 mấy ngày gần đây em bị đau râm ran bụng dưới và vùng kín lại đi tiểu nhiều, đó có phải dấu hiệu em gần sinh? (xuan hanh, 33 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào Hạnh!
Từ tuần thứ 36 trở đi trong thai kỳ, ngôi thai (đầu thai nhi) sẽ lọt vào khung chậu. Chính vì vậy có thể gây chèn lấn các cơ quan xung quanh, gây cảm giác đau trằn, nặng vùng bụng dưới, đồng thời đi tiểu nhiều lần (do chèn ép bàng quang hoặc cảm giác bị kéo phần mô của hai bên đùi trong). Tuy nhiên, những thai phụ gần ngày sanh nếu có những cảm giác như trên thì báo hiệu khả năng sanh ngả âm đạo. Khi bụng đau theo mỗi cơn gò hoặc ra huyết âm đạo là báo hiệu của chuyển dạ. Lúc này bạn cần nhập viện.
- Khi mang thai em uống rất nhiều nước hoa quả cũng như nước lọc, nhưng môi em vẫn cứ khô? Có phải em bị chứng bệnh gì không ạ? (luyen trang, 33 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Bạn uống nhiều nhưng có thể chưa đủ lượng nước theo nhu cầu của cơ thể. Một ngày, tổng lượng nước cộng với các loại nước khác (sinh tố, sữa, nước canh...) Khoảng 2-2,5 lít, tùy điều kiện thời tiết. Nếu trời nóng thì nên bổ sung thêm 500 ml so với ngày thường vì nước mất nhiều qua mồ hôi, hơi thở.
- Tuần 34 mình siêu thanh thai nặng 2450g có phải thai phát triển chậm? Nếu em uống sữa dành cho bà bầu nhiều sẽ cải thiện nhanh số cân nặng của thai nhi? (xuan dinh, 33 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào Đinh!
Trọng lượng làng nhàng của một thai nhi ở tuần thứ 34 khoảng 2,4-2,6 kg. Như vậy đây là trọng lượng trong giới hạn hài lòng được. Tuy nhiên, để trọng lượng em bé phát triển tốt, cùng với sự phát trển của các cơ quan, đặc biệt là não bộ, bạn cần để ý đến một số thức ăn giàu omega 3, carotene, kẽm, acid folic, sắt, choline, DHA, iode... Những chất cần thiết này có thể lấy từ các thức ăn hàng ngày và sữa dành cho mẹ mang thai.
- Cha mẹ nào cũng mong muốn con mình sinh ra sáng dạ lanh lợi và khỏe mạnh. Phát triển trí não ngay từ khi mang thai và di truyền có phải nhân tố độc nhất vô nhị quyết định trí sáng ý của trẻ? Xin thầy thuốc cho em lời trả lời xác thực? (Trần Thị Thanh, 32 tuổi, Bạc Liêu)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Nhân tố di truyền cũng rất quan yếu, quyết định trí thông minh của thai nhi, nhưng không phải là độc nhất. Bạn nên cung cấp hệ dưỡng chất tương trợ cho sự phát triển trí não của thai nhi từ khi bắt đầu mang thai, như: DHA, axit folic, sắt, kẽm, vitamin nhóm B... Cho nên bạn phải có chế độ dinh dưỡng hợp lý. Bạn cũng nên uống thêm 1-2 ly sữa bà bầu một ngày để cung cấp đầy đủ dưỡng chất hỗ trợ cho sự phát triển trí não của thai nhi. Bạn cũng nên uống bổ sung thêm viên đa vi chất dinh dưỡng cho bà bầu khi phát hiện có thai.
 |
| PGS.BS Nguyễn Thị Lâm |
- Khi mang thai, ăn trứng ngỗng sẽ giúp thai nhi phát triển tốt đặc biệt là phát triển trí óc, giúp con sau này sinh ra được sáng dạ, lanh lợi? Quan niệm này đúng sai như thế nào xin bác sĩ giảng giải giúp em. Em cảm ơn (Trần Thị Yến Hà, 28 tuổi, Đà Nẵng)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Quan niệm này thật ra không đúng. Các thành phần dinh dưỡng của trứng ngỗng cũng tương đương trứng gà, thịt, cá... Nên bạn không nhất mực phải dùng trứng ngỗng để cung cấp đủ axit amin.
Để tương trợ con phát triển trí não và sau này con có chỉ số sáng ý tốt, bạn nên chú ý một chế độ ăn uống tốt, có đủ các dưỡng chất cần yếu hỗ trợ phát triển hệ tâm thần, trí óc thai như trên đã giải đáp.
- Tôi luôn bị stress, điều này có ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển não bộ của thai nhi? (Trần Thị Mỹ, 27 tuổi, Hà Nội)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Sự phát triển não bộ của thai nhi hoàn toàn phụ thuộc vào tình trạng thần kinh, tâm lý và dinh dưỡng của người mẹ. Nếu bạn luôn bị stress, tất nhiên sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển tâm thần của trẻ. Để có não bộ của thai nhi phát triển tốt, bạn cần cung cấp một lượng dinh dưỡng với đầy đủ các chất thiết yếu như omega 3, DHA, choline... Đồng thời, bạn cần tạo một môi trường làm việc thoải mái, tránh bít tất tay bằng việc dự các hoạt động như bơi, đi bộ...
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Nếu bạn bị stress sẽ ảnh hưởng tới sự phát triển của thai nhi cũng như não bộ của thai nhi. Trẻ có thể chậm nói, tự kỷ, nên bạn cần ngủ đủ 8 tiếng một ngày, tránh găng trong cuộc sống và chế độ dinh dưỡng hợp lý, bổ sung các vi chất dinh dưỡng thiết yếu để bảo đảm sức khỏe của mẹ, thai nhi.
- Thưa bác sĩ, nữ giới mang thai nên kiêng cử những chất gì để không ảnh hưởng đến tế bào tâm thần não bộ của thai nhi? (Đỗ Ngọc Ánh, 27 tuổi, TPHCM)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Khi mang thai, bạn nên tránh những chất có tính nóng như: ớt, tiêu, các chất kích thích (rượu, bia, cà phê...).
- Trong 6 tháng cuối thai kỳ, thai phụ không nên ăn gì để tránh tăng cân nhanh và phòng ngừa nguy cơ rối loạn đường huyết và để ý gì để tránh phù nề và cao huyết áp gây sản giật? (Trần Thị Phương Dung, 24 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Dung thân mến!
Để đề phòng bệnh rối loạn dung nạp đường trong thai kỳ (tiểu đường), bạn nên hạn chế những loại thức ăn giàu tinh bột như cơm, bún, phở, bánh mình... Và các loại trái cây quá ngọt như mít, xoài, sầu riêng, nước mía...
Tiền sản giật (cao áp huyết trong thai kỳ) có thể xảy ra ở những nữ giới có tiền căn bệnh lý về thận hoặc những người có thói quen ăn mặn... Tuy nhiên, bệnh lý này xảy ra còn phụ thuộc vào các yếu tố di truyền và thường xảy ra ở người sanh lần đầu.
- thân thể của đàn bà mang thai bị thiếu i-ốt ảnh hưởng đến cơ thể thai nhi như thế nào? (mai thuong, 32 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Iốt rất cần cho tổng hợp hócmôn tuyến giáp của mẹ cũng như thai nhi. Nếu thiếu iốt có thể ảnh hưởng đến phát triển hệ thần kinh của thai nhi, có thể sinh ra những em bé chậm phát triển trí não. Điều này còn có thể gây sảy thai, thai chết lưu, dị tật thai nhi, sức khỏe của mẹ cũng sẽ kém. Bạn có thể bổ sung iốt bằng muối có iốt, các thức ăn biển giàu iốt (rong, tảo biển, những thực phẩm có bổ sung iốt khác hoặc viên đa vi chất dinh dưỡng có iốt).
- Xin thầy thuốc tư vấn. Em mới siêu âm 32 tuần thì em bé được 2kg1 nhưng thầy thuốc cho biết lượng nước ối ở mức trung bình thấp, vậy tình trạng em có nguy hiểm? Có cách gì làm tăng lượng nước ối? (Trần tâm thành, 28 tuổi, TPHCM)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Với tuổi thai 32 tuần, trọng lượng thai nhi khoảng 2,1 kg là trong giới hạn thường nhật. Điều để ý là lượng nước ối ở mức trung bình thấp, nghĩa là thể tích nước ối ít hơn thường nhật (khoảng 1-1,2 lít). Khi ối ít, có thể ảnh hưởng đến
Quảng CáoTừ xa xưa,Đông Trùng Hạ Thảođã được phát hiện là một vị thuốc quý hiếm, một loại thần dược được các vua chúa tin dùng. Y học cổ truyền phương Đông còn xem đây là vị thuốc cải lão hoàn đồng, hồi xuân sinh lực, tăng cường sức khỏe cho con người.Muachung giới thiệu với bạn sản phẩm nước uống Đông Trùng Hạ Thảo xuất xứ Hàn Quốc, là món quà đầy thiết thực và ý nghĩa giúp bổ sung dưỡng chất, tăng cường sức khỏe cho bạn và người thân. Đông trùng Hạ thảo là thực phẩm giúp bổ sung dưỡng chất, tăng cường sức khỏe.Đặc biệt sản phẩm được sản xuất dưới dạng đóng chai giúp sử dụng tiện lợi.Giá cả cũng được khách hàng cho là rất hợp lý. |
Vậy để tăng lượng nước ối, bạn có thể tăng lượng chất lỏng đưa vào thân lớn hơn hoặc bằng 3,5 lít trong ngày. Các chất lỏng này có thể là nước uống, nước trái cây, nước canh, sữa. Trong sữa dành cho bà bầu có các thành phần cấp thiết giúp cho trẻ phát triển tốt hơn, đặc biệt là về phát triển trí tuệ của trẻ.
Vì những nguy cơ có thể xảy ra như trên, bạn nên được thầy thuốc theo dõi thai kỳ chặt chẽ hơn.
 |
| TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà |
- Tôi tăng cân nhanh, đây có phải là dấu hiệu tốt, con khỏe mạnh? (mai thanh, 32 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Tăng cân nhiều quá trong thời kỳ mang thai cũng không tốt. Yêu cầu làng nhàng 9 tháng mang thai cần tăng khoảng 10-12 kg. Trong đó, 3 tháng đầu cần tăng 1 kg, 3 tháng kế tiếp nên tăng 4-5 kg, 3 tháng cuối cần tăng 5-6 kg. Mẹ tăng nhiều quá thì sau khi sinh sẽ rất khó xuống cân, chưa kể có thể bị tiểu đường, tim mạch.
- Trước khi mang thai tôi nên tiêm phòng những bệnh gì để không ảnh hưởng đến sự phát triển trí óc của con tôi sau này? (Phan Thúy Ngần, 31 tuổi, Cần Thơ)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Ngân mến!
Khi một phụ nữ mang thai đều mong muốn sanh ra một em bé khỏe mạnh. Chínhh nên, trong thai kỳ không được mắc một số bệnh nguy hiểm như cúm, rubella... Thành ra, bạn nên chủ động chích ngừa những bệnh trên trước khi mang thai.
Để ý, sau khi chích ngừa những bệnh trên, sau 3 tháng bạn mới được mang thai.
- trong thai kỳ cứ ăn nhiều cá thì con sẽ thông minh phải không thầy thuốc? (hang thu, 28 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Ăn cá nhiều sẽ tốt hơn ăn thịt vì cung cấp nhiều DHA cần cho sự phát triển của trí tuệ. Để đảm bảo con sáng ý, mẹ cần cung cấp nhiều chất dinh dưỡng khác trong quá trình thai kỳ và sẽ tốt hơn nếu mẹ có sự chuẩn bị trước khi mang thai 3 tháng.
- Tôi được biết DHA rất cần thiết cho trí thông mình của trẻ. Vì vậy nên bổ sung DHA trong thời gian mang thai hay để khi ra đời sẽ khuyến khích bé ăn nhiều cá... (Đỗ Thanh Thúy, 27 tuổi, TPHCM)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào Thúy!
Sự phát triển trí sáng ý của trẻ được phát triển ngay từ giai đoạn bào thai. Để hỗ trợ cho sự trưởng thành của não bộ, các chất sau đây sẽ cần thiết như DHA, đồng, choline, iod, sắt, kẽm, acid folic, mangan, vitamin D... Trong đó DHA rất cần thiết cho sự phát triển trí thông minh của trẻ, đồng thời phát triển tế bão võng mạc (thị giác). Nhu cầu DHA của thai nhi ở 3 tháng cuối thai kỳ là 65mg một ngày.
Nguồn DHA gồm có gan, dầu cá, mỡ cá (cá trích, cá hồi, cá ngừ...) Hoặc DHA có ít hơn ở lòng đỏ trứng, thịt gia cầm.
- Mỗi lần đến kỳ khám thầy thuốc đều nói em bé tôi tăng cân nhanh, đề nghị tôi phải điều tiết ăn uống? Xin cho tôi hỏi điều này có ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ? (hoang hac, 28 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Có thể bạn nạp quá nhiều năng lượng nên con tăng cân nhanh. Tới khi sinh, con có thể bị đường huyết cao. Sau này khi về già, chính đứa con này cũng có thể bị các bệnh như: béo phì, tiểu đường, mỡ máu cao, tăng huyết áp. Do đó, bạn không nên tăng cân quá mức sẽ có hại cho bé.
Nếu bạn tăng cân nhiều nhưng thiếu dưỡng chất tương trợ phát triển trí óc thai nhi thì vẫn ảnh hưởng đến phát triển trí não của con. Bạn cần chế độ ăn hợp lý, đủ dưỡng chất cần yếu cho cả mẹ và bé, mẹ có thể tham khảo thêm quan điểm của thầy thuốc.
- nữ giới mang thai nên uống mỗi ngày càng liều bao lăm mg sắt nhân tố và mcg acid folic để phòng tránh thiếu máu? (Nguyễn Thị Thu Hà, 29 tuổi, Hà Nội)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào Hà!
Thiếu máu trong thai kỳ là một bệnh nguy hiểm cho cả mẹ và con. Mẹ dễ bị băng huyết sau sanh và con có thể chậm phát triển về trí óc. Đặc biệt ở Việt Nam, tỷ lệ thiếu máu, thiếu sắt khá cao (khoảng 50%). Chính nên chi việc cung cấp sắt là nhu cầu thiết yếu cho thai phụ.
Nên, mỗi ngày bạn nên dùng sắt yếu tố 30-50mg, acid folic 400-800mcg và B12 là 3mcg.
 |
| TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà |
- trí não của thai nhi bắt đầu phát triển từ thời khắc nào? Nên bổ sung các dưỡng chất nào giúp bé phát triển trí óc tốt và thời kì nào tốt nhất? (thanh ngoc, 33 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Từ ngày thứ 18, thai nhi đã có mầm của não bộ. Khi được 2 tháng, cứ mỗi phút có 250.000 tế bào tâm thần phát triển. Ở cuối thai kỳ, não bộ thai nhi đã phát triển bằng 25% não bộ người trưởng thành nên bạn cần cung cấp đủ các dưỡng chất thiết yếu trong suốt thai kỳ để đảm bảo sự phát triển của não bộ thai nhi.
- Ốm nghén khiến thân mệt mỏi, dinh dưỡng dung nạp vào cơ thể cũng không kết nạp nổi, tôi biết điều này sẽ ảnh hưởng đến não bộ của bé? Vậy có cách nào giúp tôi cải thiện tình hình này? (Lê Thị Thanh Vân, 26 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Vân thân mến!
Ốm nghén là một tình trạng thai đổi của thân do nội tiết tăng cao. Nó có thể ảnh hưởng đến các hệ của thân thể, đặc biệt là hệ tiêu hóa. Cảm giác mệt mỏi, buồn nôn, đầy bụng, khó tiêu và sợ một số mùi... Là triệu chứng của ốm nghén. Tình trạng này chỉ kéo dài đến 12-14 tuần sẽ tự khỏi.
Tuy nhiên, để có một số các chất dinh dưỡng cần yếu cơ bản cho sự phát triển của thai nhi trong tuổi đầu, bạn có thể cung cấp dinh dưỡng bằng nhiều cách khác nhau tùy theo thị hiếu của bạn (ăn những món bạn thích, không nhất mực là thịt, cá, tôm cua... Hoặc uống những loại sữa mà bạn cảm thấy thích).
- Khi mang thai tôi thực hiện quan niệm "ăn cho hai người" vì vậy tôi ăn uống vô tư lự, điều này đúng hay sai, xin ý kiến của thầy thuốc (thu phuong, 34 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Quan niệm này không đúng. Bạn không nên ăn gấp đôi so với thông thường. 6 tháng đầu, bạn cần ăn làng nhàng tăng thêm 370 kcal và 12-15 gram đạm. 3 tháng cuối cần tăng thêm 470 kcal và 15-18 gram đạm. Các vitamin và khoáng vật cần tăng thêm 150-200% so với thời kỳ thường nhật.
Trong thời kỳ mang thai, bạn có thể ăn thêm lưng bát cơm, 30-50 gram thịt, cá hoặc một quả trứng gà và 1-2 ly sữa bà bầu là đã cung cấp đủ năng lượng và chất đạm trên trong một ngày. Ngoại giả, bạn vẫn nên uống viên sắt axit folic hoặc viên đa vi chất dinh dưỡng bà bầu để cung cấp đủ dưỡng chất cần yếu cho thai nhi phát triển cả về cân nặng, chiều cao, trí não.
- bác sĩ cho tôi hỏi, bây giờ tôi đang bước sang tuổi 44, vậy tôi có khả năng sinh con? Nếu sinh con thì con có kém phát triển trí não hay không? (Nguyễn Thị Mỹ Anh, 44 tuổi, Quảng Ngải)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Mỹ Anh thân mến!
Ở tuổi 44, bạn vẫn còn khả năng sinh con nếu còn kinh nguyệt. Tuy nhiên, khả năng có thai rất khó do chất lượng của trứng giảm, nội mạc tử cung mỏng và cơ tử cung cứng.
Sự phát triển trí óc của trẻ ở những người mẹ lớn tuổi không đổi thay so với các lứa tuổi khác, nó tùy thuộc vào chế độ dinh dưỡng đầy đủ, thích hợp và cân đối mà bạn cung cấp.
Tuy nhiên, một trong những vấn đề tôi muốn nhắc là khả năng di tật bẩm sinh của những phụ nữ lớn tuổi (lớn hơn hoặc bằng 35 tuổi) có con lần đầu tăng gấp nhiều lần so với nữ giới trẻ.
- Tôi đang mang thai tháng thứ tư, vừa qua tôi bị ngộ độc thức ăn, điều này có ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất lẫn trí não của con tôi? (khanh hanh, 34 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Nếu bị ngộ độc bình thường (đau bụng, đại tiện...) Thì không ảnh hưởng nhiều tới con nhưng nếu ngộ độ do hóa chất thì sự ảnh hưởng đến thai nhi còn phụ thuộc vào mức độ ngộ độc.
Hóa chất lẫn trong thực phẩm như: thuốc trừ sâu, diệt cỏ hoặc những chất phụ gia không được phép dùng trong thực phẩm thì có thể ảnh hưởng tới thể chất, trí não của thai nhi.
 |
| PGS.BS Nguyễn Thị Lâm |
- Vì nghén nặng nên tôi rất sợ việc bị nôn, ói. Để khắc phục vấn đề này, tôi nhịn ăn và chỉ uống chút sữa, vậy cách này có ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ của thai nhi? (khanh ha, 34 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Nếu chỉ uống chút sữa thì không đủ dinh dưỡng cho con. Trong thời gian nghén, bạn cần cung cấp đủ chất đạm, vitamin, khoáng vật, năng lượng, chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa một ngày.
Ngoài sữa, bạn có thể uống thêm nước hoa quả, cố gắng ăn mỗi thứ một chút, tránh những món ăn có mùi vị mạnh (tanh, nồng...) Hay những thức ăn quá nóng, quá lạnh. Hy vọng những giải pháp này giúp bạn thu nhận năng lượng tốt hơn. Bạn cũng nên ngủ đủ giấc, giữ cho tinh thần thoải mái để cảm giác nghén giảm bớt.
- Có những chất nào được xem là hiểm nguy nhất đối với quá trình phát triển của bào thai, mà bà mẹ mang thai cần tránh và chất này thường gặp trong những thực phẩm nào? (my thanh, 32 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Các chất kích thích cần phải loại bỏ khi mang thai như: rượu, bia, cà phê... Bà bầu cũng nên tránh tiếp xúc với môi trường có hóa chất.
Những thực phẩm thường nhật thường không có gì hiểm cho sự phát triển của thai nhi nên mẹ không cần kiêng cữ gì.
- Cháu xin được hỏi các thầy thuốc. Hiện cháu đang mang thai được 32 tuần, kết quả siêu thanh, em bé có một vòng dây rốn quấn cổ, điều này liệu có ảnh huởng đến sự phát triển trí não của bé không? ngoại giả, do nhiều lý do, từ đầu thai kỳ cháu đã thực hiện siêu thanh thai nhiều lần, liệu việc đó có ảnh hưởng đến thai nhi không? Xin cảm ơn các thầy thuốc. (Bùi Thị Mai Hương, 29 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào Hương!
Dây rốn quấn cổ là một tình trạng có thể gặp trong thai kỳ (dưới 20%). Theo tổng kết, 80% các trường hợp dây rốn quấn cổ có thể sanh thường ngả âm đạo. 20% còn lại do tình trạng dây rốn quấn chặt, làm giảm lượng máu từ mẹ sang con. Nếu tình trạng thiếu máu kéo dài sẽ làm cho thai chậm tăng trưởng trong tử cung, dẫn đến thai suy dinh dưỡng, có thể chết lưu nếu dây rốn quấn quá chặt.
Để phát hiện các hiểm cho thai có thể xảy ra do tình trạng dây rốn quấn cổ chặt bằng cách người mẹ sẽ theo dõi cử động thai 3 lần mỗi ngày, mỗi lần một giờ (sau mỗi bữa ăn). Trong một giờ có lớn hơn hoặc bằng 4 cử động thai là tốt. Nếu ít hơn 4 hoặc nhiều hơn 20 cử động thai trong một giờ, hoặc thai máy yếu hoặc thai quẫy đạp liên tiếp thì phải đi khám ngay tại bệnh viện phụ sản.
Với tình trạng dây rốn quấn cổ chặt, gây thiếu máu tuốt tuột, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, đặc biệt là não bộ và tim của thai nhi. Bạn cần được tham mưu thêm bởi các bác sĩ chuyên khoa.
Bạn thực hành siêu thanh thai nhiều lần không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi (trừ trường hợp siêu thanh màu với thời kì lớn hơn hoặc bằng 30 phút). Tuy nhiên, bạn không nên lạm dụng siêu thanh trong thai kỳ quá nhiều.
- Tôi mang thai tuần 23, dạo gần đây tôi thèm nước kinh khủng, dấu hiệu này có phải báo cho biết thai nhi thiếu nước, xin một lời giảng giải từ bác sĩ ạ? (hoaiphuong, 32 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Bạn nên xem lại khẩu phần ăn có mặn quá không và đã cung cấp đủ nước cho thân thể chưa vì khi có thai cơ thể tăng cường chuyển hóa. Thường khi có thai, bạn nên ăn nhạt hơn so với thường ngày. Tổng lượng nước trong ngày đối với đàn bà mang thai cần 2-2,5 lít.
- Khi mang thai mỗi ngày em đều uống 1 ly cà-phê sữa, điều này có gây hại gì đến sự phát triển thể chất và trí não của thai nhi? (thuy phuong, 28 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Bạn không nên cho nhiều cà phê mà nên cho nhiều sữa hơn, giống như pha bạc xỉu (theo cách gọi miền Nam) thì không ảnh hưởng tới thai nhi. Mỗi ngày có thể uống bạc xỉu 1-2 lần cũng không sao.
- Sự thiếu kẽm lâu dài sẽ khiến trẻ chậm phát triển tầm vóc, trí não, giảm khả năng miễn nhiễm và tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng, vậy tôi nên bổ sung kẽm như thế nào để thân tiếp nhận kẽm một cách tốt nhất? (luong nga, 33 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Kẽm rất cần cho sự phát triển chiều cao, tầm vóc, khả năng miễn dịch của thai nhi. Những thực phẩm giàu kẽm như hải sản, thịt gà, thịt bò, trứng, sữa, giá đỗ... Cần có trong bữa ăn hàng ngày. Ngoài ra, bạn cũng có thể bổ sung viên đa vi chất dinh dưỡng (trong đó có kẽm) hoặc viên kẽm, cốm kẽm. Tổng mức bổ sung kẽm trong một ngày vào khoảng 15 mg là hợp lý.
 |
| PGS.BS Nguyễn Thị Lâm |
- Vợ e năm nay 28 tuổi (73kg), mang thai đuợc 2 tháng và bệnh tiểu đường. Nên mong các bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc cũng như thực đơn dành cho những thai phụ đái tháo đường như vợ em.
(Duong Quốc Dung, 33 tuổi, 863/2 Nguyen trai F14,Q5)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào em!
Tiểu đường trong thai kỳ là một bệnh hiểm cho cả mẹ và con. Thai nhi của những người mẹ tiểu đường thường to (có thể lớn hơn 4kg). Tuy nhiên, sức đề kháng của những thai này thường yếu, dễ bị chết lưu trong tử cung. Nếu sanh, thường bị mổ lấy thai do trọng lượng thai lớn. Bé sanh ra dễ bị các cơn hạ đường huyết, gây suy hô hấp và tử vong nếu không phát hiện và xử trí kịp thời. Bản thân trẻ sanh ra trong tình trạng mẹ bị tiểu đường thường kém đề kháng, dễ bị bội nhiễm, đặc biệt là hô hấp và tiêu hóa, dễ dẫn tới tử vong.
Đối với thai phụ bị tiểu đường, cần hạn chế các thức ăn tinh bột, các loại trái cây quá ngọt và nước ngọt có ga... Điều quan trọng nhất là phải được thăm khám bởi bác sĩ nội tiết để có hướng điều trị ăn nhập cho từng đối tượng.
- Cho em hỏi cả em và chồng đều bị cận, như vậy thì trong quá trình mang thai, em có cần theo chế độ dinh dưỡng đặc biệt nào để tốt cho mắt thai nhi không? Có hạn chế loại thực phẩm nào không?
Cám ơn thầy thuốc (Lien Phan, 27 tuổi, Gò Vấp)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Khi mang thai, để phát triển tâm thần thị giác của thai nhi cần bổ sung DHA, vitamin A, axit folic, choline. Đây là những chất rất cần cho sự phát triển của tế bào tâm thần và tâm thần thị giác của thai nhi. Những chất này có trong cá biển, hải sản, tảo biển, thịt, trứng, sữa, rau có màu xanh thẫm, củ quả có màu vàng... Hàng ngày bạn nên ăn đa dạng thực phẩm, ví dụ: 15-20 loại thực phẩm trong ngày.
- Từ khi mang thai tôi lại thích ăn mì gói. Nên tôi thẳng tắp ăn mì và sau mỗi lần ăn xong tôi đếu uống một ly sữa, cách này liệu có ổn cho sức khỏe và trí não của thai nhi? (lamthuhang, 29 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Bạn có thể cải tiến cách ăn này một chút, thí dụ như: khi nấu mì nên có thêm rau xanh, giá đỗ, thịt, cá, trứng... Và uống thêm sữa nữa thì cũng không ảnh hưởng tới sức khỏe của thai nhi.
- Tôi có thai 4 tuần, tôi nghe nói những loại dầu thực vật như hướng dương, vừng… rất tốt cho não bộ, vậy tôi nên bổ sung như thế nào hợp lý và không ảnh hưởng đến chất lượng của dầu? (mai thi, 28 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Những hạt có dầu và các loại dầu mà bạn liệt kê giàu các tiền tố DHA nên tốt cho sự phát triển não bộ của thai nhi. Tuy nhiên, bạn nên lưu ý cách sử dụng, thí dụ: nên sử dụng vừng, dầu khi trộn với rau, dưa chuột hoặc cho ít dầu vào các món sau khi đã hấp chín, xào chín..., Như vậy sẽ giữ các axit béo không no cần thiết.
- Em đang mang thai tháng thứ 7 và hay bị chuột rút vào ban đêm, thường gặp ở bụng chân và các cơ thịt ở chân do co duỗi. Vậy có cách nào hạn chế hiện tượng này? (thu thien)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào Hiền!
2 chất cần yếu thường bị thiếu trong thai kỳ là canxi và sắt. Khi thiếu canxi sẽ có những diễn tả: đau lưng, chuột rút, chảy máu răng... Để giải quyết được tình trạng này, bạn phải được bù đủ chất canxi cho thân và cho thai nhi. Lượng nhàng nhàng khoảng 1.000-1.200 mg mỗi ngày. Ngoại giả, bạn cần ăn những thức ăn giàu canxi như cua đồng, tép, hột vịt lộn, trứng ngỗng...
Hậu quả của tình trạng thiếu canxi: đối với người mẹ sẽ dễ bị băng huyết khi sanh, dễ bị loãng xương khi tuổi già. Con thì chậm phát triển về chiều cao, các mầm răng không tốt.
 |
| TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà |
- rượu nho tốt cho sức khỏe vậy khi mang thai uống Rượu vang có vấn đề gì không? Có ảnh hưởng như thế nào đến IQ của trẻ? (tramanh)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Bạn không nên uống nhiều, mỗi ngày uống 1 cốc nhỏ cũng không ảnh hưởng tới sức khỏe mẹ và thai nhi.
Nếu uống số lượng ít, tổng lượng cồn không nhiều thì sẽ không ảnh hưởng tới IQ của trẻ. IQ của trẻ phụ thuộc chính yếu vào các chất dinh dưỡng thiết yếu có trong chế độ ăn của mẹ đã kê ở những câu đáp trên.
- Bước sang tuần thai thứ 34, em có nên uống dầu cá? (Minh quy, 33 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào em!
Theo nghiên cứu cho biết, người mẹ mang thai sử dụng dầu cá ở giai đoạn sớm của thai kỳ giảm nguy cơ hiếu động bệnh lý ở trẻ so với người mẹ không dùng.
Mẹ dùng dầu cá ở giai đoạn muộn của thai kỳ, trẻ sinh ra có chỉ số IQ về ngôn ngữ tăng 7,55 lần so với nhóm không dùng.
- Bổ sung quá nhiều vitamin A sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển thai nhi? tại sao? (ngoc hoa, 28 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Vitamin A có trong chế độ ăn hoặc trong viên đa vi chất dinh dưỡng của mẹ thì không có nguy cơ thừa hay ảnh hưởng tới sức khỏe thai nhi. Trong 3 tháng trước tiên, đặc biệt là tháng thứ nhất, nếu mẹ dùng liều cao (một viên 200.000 đơn vị quốc tế) thì có nguy cơ ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển thai nhi. Vì tuổi đầu, thai nhi hình thành và phân chia các tế bào tổ chức, mà vitamin A thì cần cho sự phân chia các tế bào tổ chức này nên nếu thừa sẽ không tốt cho thai nhi.
- Các bé sinh trước vào tuần thứ mấy được coi là sinh non và những bé sinh ra sau bao nhiêu được coi là sinh muộn? (khanh phuong, 29 tuổi)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Phương thân mến!
Ngày sanh dự định là ngày tuổi thai tròn 40 tuần. Tuy nhiên, thai đủ tháng được tính 38-42 tuần. Nếu tuổi thai nhỏ hơn 38 tuần được gọi là thai non tháng, trên 42 tuần được gọi là thai già tháng.
Trẻ non tháng có rất nhiều nguy cơ có thể gây nguy hiểm đến tính mệnh, đặc biệt là suy hô hấp và nhiễm trùng. Nếu tuổi thai càng nhỏ, khả năng suy hô hấp càng cao do phổi chưa trưởng thành.
Đối với thai già tháng chia thành 2 nhóm: nhóm 1 thai già tháng sinh lý (80%) nhau và thai nối phát triển nên thai to và thường sanh khó, tỷ lệ mổ lấy thai tăng. Ở nhóm 2 thai già tháng bệnh lý (20%), bánh nhau bị suy thoái, máu nuôi em bé giảm, thai thường suy dinh dưỡng từ nhẹ đến nặng, nặng nhất là thai chết lưu trong tử cung. Thành ra không nên để thai quá ngày dự sanh mà không can thiệp.
- Tôi ăn chay trường, vậy khi mang thai mà không biết nó gây ảnh hưởng nghiêm trọng như thế nào cho cả mẹ và con? (tu anh, 33 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Nếu mẹ ăn chay trường sẽ thiếu các vitamin, khoáng vật, ảnh hưởng đến sự phát triển của mẹ và thai nhi. Do đó, bạn chỉ nên ăn chay bán phần (vẫn uống sữa, ăn trứng), uống viên đa vi chất dinh dưỡng hay viên sắt, axit folic để đủ chất dinh dưỡng cho hai mẹ con. Trong thời đoạn mang thai, tốt nhất bạn không nên ăn chay vì các chất có trong động vật, hải sản cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cho thai nhi.
- Nạp bao nhiêu lượng axít folic mỗi ngày để hỗ trợ sự phát triển trí óc của thai nhi? Nguồn axit folic này có trong những thực phẩm nào? Nên bổ sung vào thời khắc nào của thai kỳ? (bichnga, 32 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
Lượng axit folic cần bổ sung trước khi mang thai 3 tháng và trong quá trình mang thai khoảng 600-800 mcg mỗi ngày. Những thực phẩm giàu axit folic như: gan động vật, rau có màu xanh thẫm. Tuy nhiên, trong quá trình chế biến, axit folic sẽ bị hao nhiều nên bạn phải bổ sung từ nguồn khác như: sữa bà bầu, viên đa vi chất, viên sắt... Nhìn chung, sự phát triển trí não của thai nhi cần hệ dưỡng chất cần yếu như đã nêu ở các câu đáp trên.
- thời đoạn nào cần bổ sung dưỡng chất để giúp thai nhi phát triển trí óc tốt nhất? (tuyetngoc)
- TS.BS Nguyễn Thị Thanh Hà:
Chào Ngọc!
Quá trình phát triển não bộ ở thai nhi ở tuổi cuối 3 tháng đầu não bộ bắt đầu phát triển, vùng hồi cá ngựa (chức năng trí tưởng) phát triển từ tuần thứ 10 đến 21. 3 tháng giữa và cuối não bộ tăng trưởng và trưởng thành nhanh nhất. Kích tấc và trọng lượng tăng gấp 6 lần. Nên bạn cần cung cấp nhiều năng lượng và dưỡng chất như DHA, đồng, cholin, kẽm, acid folic... Ở trẻ lọt lòng 70% năng lượng cung cấp cho sự phát triển của não bộ.
- Xin hỏi 2 chuyên gia tham vấn, trong quá trình mang thai 9 tháng 10 ngày, mẹ cần đặc biệt để ý những mốc quan trọng nào để con phát triển não bộ tốt nhất. Ngoài thức ăn thân thuộc hàng ngày, mẹ bầu cần chú ý bổ sung thêm loại thực phẩm nào để tốt cho não bộ của trẻ. Tình thực cảm ơn thầy thuốc (Hải My, 28 tuổi)
- PGS.BS Nguyễn Thị Lâm:
DHA, axit folic, choline, sắt, kẽm... Rất cấp thiết cho sự phát triển não bộ của thai nhi và cần duy trì trong quá trình thai kỳ. Ngoài chế độ ăn khoa học, các mẹ bầu cần chọn thực phẩm giàu các chất dinh dưỡng trên, nên uống sữa bà bầu 1-2 ly một ngày có giàu dưỡng chất như trên. Các mẹ cũng đừng quên uống viên đa vi chất dinh dưỡng hoặc viên sắt/axit folic để đảm bảo sức khỏe của mẹ và sự phát triển toàn diện cả về thể lực và trí tuệ của thai nhi.
Do thời gian có hạn nên tôi chưa giải đáp hết các thắc mắc của bạn đọc VnExpress. Mong sẽ có dịp gặp lại các bạn trong những lần sau và thân chào độc giả VnExpress. Chúc các mẹ bầu có thời kỳ mang thai mạnh khỏe và sinh được những đứa con khỏe mạnh, thông minh.
